Акт Кревской унии 14 августа 1385 г.

AKT UNII WYSTAWIONY W KREWIE DNIA 14 SIERPNIA 1385 R.

My Jagiełło, z mocy boskiej wielki książę litewski, Rusi pan i dziedzic przyrodzony, oznajmujemy wszystkim, komu należy, a którzy niniejsze pismo widzieć będą, to, o czem nas powiadomili ze strony najjaśniejszej pani, z bożej łaski, królowej węgierskiej, polskiej, dalmackiej i t. d., szlachetni i czcigodni mężowie, ksiądz Stefan, proboszcz chanadieński, Władysław, syn Kakasa de Kaza, kasztelan z Potoka, Włodko, cześnik krakowski, Mikołaj, kasztelan zawichoski, i Krystyn, dzierżawca kazimierski.

Naprzód tedy powiedzieli, jako oświecony książę litewski, Jagiełło, wyprawił swoich uroczystych posłów najpierw do panów ziemian polskich, a następnie do jej królewskiego majestatu. Ci zaś posłowie, którzy byli do królewskiego majestatu wyznaczeni, wzięli z sobą listy wierzytelne od głównego i naczelnego posła, prześwietnego księcia Skirgiełły, brata wielkiego księcia Jagiełły, który dla pewnych przyczyn osobiście przed majestatem jej królewskim stawić się nie mógł. Posłowie jego, książę Borys i Hanko, starosta wileński, stanąwszy przed królową węgierską, tak, sprawę wykładając, mówili:

„Wielu cesarzów, królów i różnych książąt pragnęło wejść w stałe stosunki pokrewieństwa z tymże wielkim księciem litewskim; lecz Bóg wszechmogący zachował to dla osoby waszej królewskiej mości. Przeto, najjaśniejsza pani, spełnij to zbawienne polecenie, przyjmij wielkiego księcia Jagiełłę za syna i oddaj mu w małżeństwo najukochańszą córkę swoją, Jadwigę, królowę polską. Ufamy, że z tego związku wyniknie chwała Bogu, zbawienie duszom, cześć ludziom a pomnożenie królestwu. Nim zaś to, o czem mowa, do końca stosownego dojdzie, wielki książę Jagiełło ze wszystkimi swoimi braćmi, jeszcze nie ochrzczonymi, tudzież z krewnymi, ze szlachtą, ziemianami większymi i mniejszymi, w ziemiach jego zamieszkałymi, chce, życzy i pragnie przyjąć wiarę katolicką świętego Rzymskiego Kościoła. Nie mogli tego otrzymać od niego, pomimo usilnych starań, wielu cesarzów i różnych książąt, albowiem Bóg wszechmocny sławę tę dla Waszego Królewskiego Majestatu zachował.

Na oczywistość i moc tego, obiecuje wielki książę Jagiełło złożyć i wydać wszystkie swoje skarby dla odzyskania utrat, które poniosły tak Polska jak Litwa, jeżeli tylko królowa węgierska córkę swoją, Jadwigę, królowę polską, ślubem małżeńskim z nim skojarzy. Wielki książę Jagiełło obiecuje sumę, zaręczoną między królową węgierską a księciem Austryi, mianowicie dwakroć sto tysięcy florenów, złożyć i wypłacić. Tenże wielki książę Jagiełło obiecuje i zaręcza własnym kosztem i staraniem przywrócić królestwu polskiemu wszystkie kraje, przez kogokolwiek oderwane od niego i zabrane. Tenże wielki książę Jagiełło obiecuje wrócić pierwotną wolność wszystkim chrześcijanom, zwłaszcza ludziom obojej płci, z ziemi polskiej, obyczajem wojennym zabranym i przesiedlonym, a to tak, że każdy lub każda będzie się mógł udać tam, gdzie będzie chciał. Nareszcie tenże wielki książę Jagiełło obiecuje ziemie swoje litewskie i ruskie na wieczne czasy do korony Królestwa Polskiego przyłączyć”. [promittit terras suas Litvaniae et Russiae corone regni Poloniae perpetuo applicare – przyp. B.M.]

My przeto, przerzeczony wielki książę litewski Jagiełło, na powyższe oświadczenie poselskie, dane i złożone w naszem imieniu panom Królestwa Polskiego przez wspomnianego Skirgiełłę, brata naszego ukochanego, jako też na zaręczenia, uczynione najjaśniejszej królowej węgierskiej Elżbiecie przez wyslanych od tegoż brata naszego pełnomocników, w obecności posłów królowej pani, tak Węgrów jak i Polaków, do naszej wysokości wysłanych, razem z braćmi naszymi, książętami litewskimi Skirgiełłą, Korybutem, Witoldem, Ligwenem, oraz w imieniu innych braci naszych, obecnych i nieobecnych, zgadzamy się i oświadczamy to tak rzeczonej królowej pani, jak i wspomnianym panom królestwa polskiego; te zaś oświadczenia poselskie kazaliśmy umocnić pieczęciami naszemi i braci naszych i te we wszystkiem potwierdzamy.

Dan w Krewie, w poniedziałek, w wigilię Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny [14 VIII] roku Pańskiego 1385 .

	Ян Матейко. Крещение Литвы. 1888, Национальный Музей, Варшава

Перевод

Мы, Ягайло, божьей милостью великий князь литовский, Руси господин и наследник урожденный, уведомляет всех, кого следует и которые письмо увидят, о том, что нам сообщили со стороны пресветлой госпожи, божьей милостью королевы венгерской, польской, далмацкой и т.д. благородные и уважения достойные мужи ксёндз Стефан, пробощ ханаденский, Владислав, сын Какаса из Каза, кастелян из Потока, Владко, чашник краковский, Николай, кастелян завиховский, и Кристиан, владетель казимерский.

Сперва тогда сказали, как просвещённый князь литовский Ягайло, отправил своё торжественное посольство сперва к польским господам дворянам, а потом к её королевскому величеству. Те же послы, которые были к королевскому величеству определены, взяли с собой верительные письма от главного и верховного посла, великолепного князя Скиргайлы, брата великого князя Ягайлы, который по определённым причинам лично перед её королевским величеством предстать не смог. Его послы, князь Борис и Ганко, виленский староста, представшие перед королевой венгерской, так, излагая дело, говорили:

«Много императоров, королей и разных князей жаждали вступить в постоянные отношения кровного родства с тем же великим князем литовским, но Бог всемогущий сохранил это для особы вашего королевского величества. Поэтому, пресветлая госпожа, исполни это спасительное поручение, прими великого князя Ягайлу в качестве сына и отдай ему в жёны любимейшую свою дочь Ядвигу, королеву Польши. Верим, что от этого союза воздастся слава Богу, спасение душам, почёт людям и увеличение королевству. Прежде же чем то, о чём речь, до завершения дела дойдёт, великий князь Ягайло со всеми своими братьями, ещё не крещёнными, также с родственниками, со шляхтой, дворянами большими и меньшими, в землях его живущими, хочет, желает и жаждет принять веру католическую святой Римской церкви. Не могли этого получить от него, несмотря на усердные старания, множество императоров и различных князей, так как Бог всемогущий славу эту для вашего королевского величества сохранил.

Для подтверждения и силы этого, обещает великий князь Ягайло собрать и отдать свои деньги для покрытия расходов, которые понесут как Литва, так и Польша, если только королева венгерская дочь свою, Ядвигу, королеву польскую, браком супружеским с ним соединит. Великий князь Ягайло обещает сумму, договорённую между королевой венгерской и герцогом Австрии, а именно дважды сто тысяч флоринов, собрать и выплатить. Этот самый князь Ягайло обещает и ручается собственными затратами и стараниями вернуть королевству польскому все земли, кем-либо оторванные от него и отнятые. Этот же князь Ягайло обещает вернуть первоначальную свободу всем христианам, особенно людям обоего пола из земли польской, по праву войны захваченным и переселенным, и таким образом, что каждый или каждая смогут отправиться куда захотят. Наконец, этот же великий князь Ягайло обещает земли свои литовские и русские на вечные времена к короне Королевства Польского присоединить.

Мы поэтому, указанный великий князь литовский Ягайло, с вышеуказанным заявлением посольским, данным и оглашённым от нашего имени господам Королевства Польского посредством упомянутого Скиргайлы, брата нашего возлюбленного, как и с заверениями, данными пресветлой королеве венгерской Елизавете, посредством посланных тем же братом нашим уполномоченных, в присутствии послов госпожи королевы, как венгров, так и поляков, к нашему величеству посланных, вместе с братьями нашими, князьями литовскими Скиргайлой, Корибутом, Витовтом, Лингвенем, а так же от имени других братьев наших, присутствующих и не присутствующих, соглашаемся и заявляем это так названной госпоже королеве, как и упомянутым господам Королевства польского; те же заявления польские приказали мы скрепить печатями нашими и братьев наших, и это во всём подтверждаем».

Дано в Креве, в понедельник, в канун Вознесения пресветлой Девы Марии [14 августа] в год Господень 1385.

Источник: http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Akt_unii_polsko-litewskiej_wystawiony_w_Krewie_dnia_14_VIII_1385_roku,gid,183401,cid,1952.htm